Hemel en aarde

Oudejaarsdag. We zien de jaaroverzichten en dat stemt een tikje weemoedig. Het is bepaald geen rustig jaar geweest. Hoe maak je dan je hoofd leeg? Een bezoek aan museum de Pont aan het Wilhelminapark. De Groβe Geister van Thomas Schütte van gepolijst aluminium (uit 1999) staan voor een wand met teksten. Door de teksten kijk je weer anders naar de beelden, misschien onbedoeld. Dat is het aardige aan kunst. Je raakt er niet gauw op uitgekeken. En over uitgedacht. Volgend jaar nóg iets vaker naar de Pont. Mooi voornemen.

Vooruitgang

Bij de blinde wand naast de Pauluskerk in de Heuvelstraat staat het gedicht 'Mussenmanieren' van de tweede stadsdichter van Tilburg: Nick J. Swarth. De eerste zin is, vooral melodieus uitgesproken, érg mooi: hebt u wel eens het gevoel dat waar / men beschaving in dominostenen spelt / vooruitgang een fladderende mus is.

Nieuwjaarskoeken

Op de foto het karakteristieke interieur van Lunchroom van Vlerken in de Heuvelstraat. Bij alle veranderingen die er zijn, sociaal, economisch, cultureel, blijft deze zaak prettig zichzelf. Al meer dan 100 jaar. En dat moet maar zo blijven. Let op het pronkstuk tussen de twee kasten in: de oude kassa die nog steeds dienst doet. Nu is het extra leuk om er even thee te drinken: véél kinderen die hun neus tegen de winkelruit drukken. De hele etalage ligt tjokvol met de nieuwjaarskoeken. Grootouders, ooms en tantes kopen drie, vijf of acht koeken. “Droog bewaren” is het devies.

De T

Op het gratis uitgaansblad De T van Tilburg prijkt een nogal blote dame. De veertigste uitgave van het blad biedt een veelzijdige inhoud. Dezer dagen zijn de uitgaansmogelijkheden groot. Die zijn ook terug te vinden op: http://tilburg.amuseerje.nl/

Tilburgse Backroniemen

Spelen met taal: de term backroniem komt van ‘back’ en ‘acroniem’. Het betekent met terugwerkende kracht een afkorting interpreteren. Merken zijn er niet dol op. Lees maar. C&A? Cheap & Awful. V&D? Vervelend & Duf. En TNT staat voor Teleurstelling Na Teleurstelling. Hoe dan ook. Het is wel een leuk gezelschapsspel om voor woorden en afkortingen backroniemen te bedenken. Misschien als de sleur toeslaat met de vrije dagen?

Praktisch Een Echte Regelrechte Kampioen Edelmoedigheid (PEERKE Donders)
Perfecte Revisieautos Of Bizarre Alternatieve Autos Totaalshop (garage PROBAAT)
Poenerige Revisie Onderdelen Benevens A-merk Auto Tatoeages (garage PROBAAT)
Meurend Irritante Echtelijke Miezerige Achtelijke Atonale Wauwelkwiebus (MIEMAAW)

Ford Onderdelen Rammelen Dagelijks, pseudo-verklaringen van merknamen, Onze Taal december 2009

Een serieuze zaak

Dadelijk gaan ze in de oven. En dan eten we ze met het ontbijt. Net als na de nachtmis. Worstenbroodjes. Lekker. Dat is een serieuze zaak. Er is een wedstrijd waar tientallen bakkers aan deelnemen voor de verkiezing van het lekkerste Brabantse worstenbroodje. Ik las dat er een negenkoppige jury was; en die jury gaat niet over een nacht ijs. Bij ons thuis moet ik niet aankomen met worstenbroodjes van de supermarkt, want dan krijg ik grommes. En ook niet van zó maar een bakker of slager. Onze zoon wil dat ze van de goede bakker komen. Net zoals hij proeft als ze bij de voetbalclub Willem II (een worstenbroodje in de rust is heel troostrijk) een andere leverancier hebben. Smaakvol jong, zullen we maar zeggen.

Eerste kerstdag

De binnenwegen die gisterenavond voor de nachtmis nog verraderlijk glad waren, zijn nu snel aan het wegsmelten. Glibberige, bruine smurrie. Het regent. Echt weer om binnen te blijven. Dat geeft tweede kerstdag het ‘we willen eruit’ gevoel. Vandaag een foto van Maria en Jezus. Het is ongelofelijk hoeveel expressies uit deze beelden kan spreken. De bekendste Maria uit de Hasseltse Kapel is een echt ‘moeke’. De foto van deze Maria is genomen in de kapel van de Zusters van Liefde aan de Oude Dijk.

Stille nacht

De Heuvelstraat doet een tikje onwerkelijk aan, nagenoeg leeg. Een stille nacht, de kerstnacht.

Kort voor Kerstmis

Al wordt het buiten nergens wit en stil,
het maakt den ingekeerde geen verschil
als tegen Kerstmis maar binnen zijn ogen
de stilte langzaam aan weer sneeuwen wil.
A. Roland Holst

Happy Christmas

Boldog Karácsonyt, Joyeux Noël, Frohe Weihnachten, Καλά Χριστούγεννα, Happy Christmas, счастливое рождество, Feliz Navidad, Buon Natale, Happy świąt Bożego Narodzenia. De kerstboom van Stapperij de Korenbloem (hoek Ringbaan West en Bredaseweg) staat in een lichtgevende pot met kerstwensen in allerlei talen. Fijne feestdagen!

Speeltuin

Maar liefst drie Wilhelminaparken staan er op naam van de tuinarchitect Leonard Springer. Behalve de Tilburgse (1897), was hij ook ontwerper van de parken in Breda en Meppel. De tuinen en parken die de Nederlandse tuinarchitect Leonard Springer tussen 1880 en 1930 ontwierp zijn een lust voor het oog. Hoge bomen vormen het decor, kromme paden slingeren zich door het gebied en bloemperken vormen fleurige details. Ik las dat hij een beruchte ‘bomenkapper’ was. Springer wilde ruimte en licht scheppen. Je moet door een park kunnen kijken. Aan het Wilhelminapark zie je dan doorgaans fraaie herenhuizen. De speeltuin ligt er nu in de sneeuw even verlaten bij.

IJzige schoonheid

Hartverwarmende foto’s, dat is precies wat we nu nodig hebben. Natuurfotograaf Wim van Passel heeft een voorliefde voor poollandschappen. IJzige schoonheid is de titel van de tentoonstelling in het Natuurmuseum Brabant. Er is een speciale kerstspeurtocht voor de kinderen. Op 12 januari is er een gratis toegankelijke lezing: Arno Vlooswijk spreekt dan over thermoregulatie. Dit is het vermogen van een organisme om de lichaamstemperatuur te handhaven. Tja, met deze kou is dat ineens een superactueel thema! Het Natuurmuseum Brabant ligt tegenover NS station Tilburg; ideaal voor treinreizigers.

# 1 Geluk

Om een gezond mens te blijven moet je ten minste drie vrolijke, gelukkige, nieuwsgierige momenten op een dag kennen tegen over één stressmoment. Dat ontdekte de Amerikaanse psycholoog Barbara Frederickson. Zij doet onderzoek doet naar het effect van positieve gevoelens. Vijf tips voor positieve momenten. 1 Genieten van sneeuw in de bomen, 2 het prettige gevoel als je vóór de deur een looppad vrij hebt gemaakt van sneeuw, 3 lekker thuis blijven en warme chocolademelk drinken, 4 een film kijken van de cinematheek, 5 wegdromen in die dikke roman die klaarligt om te lezen. Negativiteit raakt ons harder dan positiviteit. Daarom is die positiviteitsratio van 3:1 nodig. Onderzoekers zeggen dat 6 van de 10 Nederlanders die verhouding van 3:1 niet halen! Hoe ouder we zijn, hoe meer positieve gevoelens we ervaren. De meeste negatieve gevoelens komen niet van het werk (3e plaats), maar van het huishouden. Schoonfamilie scoort ook hoog…

Schaatsen

Vandaag is de afsluiting van Tilburg 200(9). Vanmorgen dacht ik: dat is goed voor een leuk beeld. Vanavond naar de Piushaven. Maar rond 18.00 uur waren de wegen in de Binnenstad échte spiegels. Ik glibberde door de stad. We zijn het koudste plekje van Nederland. Weerstation Gilze-Rijen meet min 14 graden Celsius. De gevoelstemperatuur is nóg erger. We laten het feest in de haven daarom aan de jeugd. Het is ook nog levensgevaarlijk op het ijs, laat de KNSB en politie weten. Uit het hele land worden ongelukken gemeld. Wie op de Irene Wüstbaan gaat schaatsen, komt langs dit kunstwerk dat (mooi!) helemaal uit letters T is opgebouwd.

Sneeuw en spanning

Decennialang lag de boerderij op de foto in het buitengebied. De hofstede De Blaak bestaat in zijn huidige vorm vanaf 1907. Het Engelse landhuis ligt aan het Dussenpad. Dussen is oorspronkelijk een rivier in het Land van Heusden en Altena. In de monumentale boerderij is een sfeervol restaurant gevestigd. Wie in de Jachtzaal dineert, komt helemaal in die typisch Engelse sfeer , een tikje Agatha Christie ‘suspense’. Dat is een betere spanning, dan het glibberen over de wegen met dit weer.

Open brug

De brug is open bij het Wilhelminakanaal, met aan de linkerkant Moerenburg. “Ik woon hier graag”, zegt een praatgrage mevrouw met hondje tegen mij. Ze woonde eerder in Zorgvlied. Na de oorlog had de burgemeester bemiddeld voor een nieuwe woning. Ze gingen met het hele gezin naar een woning, waarin Duitsers hadden gewoond. De wijk stond haar meteen aan; ze voelde zich er welkom. Ook nu nog. “Je komt hier altijd mensen tegen”. De mevrouw is – dat spreekt – op leeftijd. Wandelend aan het praatkanaal.

Welles!

Aan de Korvelseweg heeft supermarkt Nettorama zelf een graffiti laten aanbrengen. Héél vrolijk met van alles dat in de supermarkt te koop is: fruit, groenten, vis, vlees. Deze schildering is ook gesigneerd: ikwilgraffiti.nl. De makers zijn Wessel en Stein Koning, die graffiti in opdracht maken. Op elk gewenst object. Wessel studeerde aan de Rietveld academie en Stein is sociaal pedagogisch werker. Ze begeleiden ook graffitiprojecten voor jongeren, scholen en lichamelijk- en verstandelijk gehandicapten.

Nietes!

Wie goed oplet ziet in heel Tilburg graffiti monsters. Deze foto is gemaakt in de Noordstraat. Wie het monster gedachtenloos bekijkt, denkt wellicht nog: grappig beest. Maar wie wat langer kijkt, ziet de letters Rest in Peace ernaast staan. En dan krijgt dat anarcho-beest toch wat nare trekjes. De bewoners hebben gevoel voor design, een mooi strakke gevel, en waren vrijwel zeker ‘not amused’. Het monster is verwijderd.

Intieme tekeningen

De foto toont een gangetje van krap een meter, waarbij veel Tilburgers aan een ‘achterom’ zullen denken. Kunstenaar Jan Doms maakte een trein voor deze gang, die achter Luycks Gallery ligt aan de Nieuwlandstraat. Een wel heel bijzondere manier om naar kunst te kijken. In de galerie én in de trein hangen nog tot 24 december tekeningen van de Tilburgse kunstenaar Ad Willemen. Alles getekend naar modellen. Mooi intiem werk, met liefde voor de vrouw gemaakt. Met fraaie teksten, die tot denken aanzetten. Eerder verscheen bij code x uitgeverij van Hans Lodewijkx en Ed Schilders het fraai verzorgde boek Venus Plicata van de hand van Ad Willemen.

Prinsheerlijk

Dit is een wat ongewone foto. Gemaakt van een lamp aan het plafond. Wie goed kijkt ziet het beeldmerk van het restaurant. Ja, precies: dat kroontje in een wapen! Dit is een van de lampen van lunchcafé & brasserie Prinsheerlijk, in de Nieuwlandstraat. Het is zonder meer een van de plaatsen waar de klant de meest vriendelijke begroeting krijgt. Met uitstekend eten en drinken. Reserveren is slim, want het is druk in Prinsheerlijk. Ga voor de clubsandwich of een heerlijke salade met geitenkaas. En kies uit overheerlijke theesoorten.

Kinderkookcafe

Zo’n tien kinderen zijn druk aan het werk in de keuken. De een staat wortels te schrapen, de volgende pakt kabeljauw in ham in, weer anderen maken sterretjes van bladerdeeg. Iedereen heeft een taak. Pannen staan al op het vuur. En op het tijdstip dat deze foto op de blog komt, zitten zo’n dertig opa’s, oma’s, vaders en moeders, broers en zussen lekker te smikkelen van het Liflaf kerstmenu. Dit is het kinderkookcafe Kwiesien Liflaf. De kinderen hebben overheerlijke gerechten gemaakt voor het menu in kerstsfeer: kabeljauw in ham met linzen, paprikasoep met kerststerren, varkensgebraad uit de Ardennen, salade van sperzieboontjes, knolselderij-aardappelpuree, grootmoeders peerkes in siroop én… de beroemde Liflaf kerstcake. Jummie! Kwiesien Liflaf heeft een mooie website. Dáár staan ook de recepten. Kinderen van 8 jaar tot groep 8 van de basisschool koken bij het kinderkookcafe in de Boomstraat.

Redactie

Voor een hele generatie blijft de krant in Tilburg “het Nuusblad”. De redactieleden van het Brabants Dagblad (sinds 1994) werken in het gebouw ‘Het Laken’ aan de Hart van Brabantlaan. Van buiten zie je de redactieleden achter hun personal computers zitten; boven hun hoofden hangen televisieschermen met buitenlandse zenders en (tikje out of date?) teletekst. Of ze het zelf fijn vinden zó te werken is een vraag, maar het is mooi als je letterlijk kunt zien hóe ‘het nuus’ wordt gemaakt.

Fantasie en bespiegeling

Wat in het binnenste / van de wolk gebeurde, laten wij / graag over aan de fantasie / en aan de bespiegeling.

Aan A de fantasie, die / zo onvermoeibaar is / en die zo dikwijls troostvol / uitkomst biedt.

Aan B de bespiegeling, zo vermetel / en o zo vol pretentie / en vurig verlangen naar / een aan het extatische / grenzend inzicht.

Onbegrensd inzicht.

(Wim Hofman, Op zekere dag ziet u plotsklaps de ware liefde, uitgeverij Querido, ISBN 978 90 214 3729 3)

Fontein

Er zijn gemeenteraadsleden die met graagte en voortdurend kunst beschimpen. Of het nu gaat over het draaiend huis of de vijvers voor het zwembad Stappegoor. Dat mag natuurlijk. Maar wat wel gek is… de fontein op het Willemsplein, omgevingskunst uit 1972 van de kunstenaar Joop Beljon, daar horen we de gemeenteraadsleden niet over.

Bekendste Maria

Vandaag viert de RK Kerk het hoogfeest van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria. Paus Pius IX kondigde in 1854 af, dat Maria zonder erfzonde was ontvangen. Sindsdien heet het feest Onbevlekte Ontvangenis van Maria. In Italië, Spanje, Portugal, Oostenrijk en Zwitserland is het hoogfeest van Maria Onbevlekt Ontvangen een vrije dag. In het Franse Lyon wordt het feest sinds 1852 jaarlijks gevierd door de huizen en de stad te verlichten ter ere van Maria (Fête des Lumières). Op de foto de bekendste Maria, uit de Hasseltse Kapel.

Friezenlaan

Mooie kleine bomen. Vroeger kon je daar fietsen onder zetten. En gaan zwemmen. De entree van het zwembad aan de Friezenlaan lag ongeveer waar je nu op deze huizen kijkt.

Koffietafel

Er zijn gelukkig nog authentieke cafés in Tilburg, zaken die al decennia lang bestaan. Vandaag genoten we met de familie een Brabantse koffietafel in café Bet Kolen aan de Broekhovenseweg. Het café bestaat al sinds mensenheugenis; het is de thuishaven van veel verenigingen én tegenwoordig ook eetcafé. Hier een foto van het borreltje met brandewijn dat onderdeel is van de Brabantse koffietafel. Op naar de volgende verjaardag van Oma.

Schilders

The last real painters is de titel van de tentoonstelling in Galerie Resy Muijsers in de Nieuwlandstraat. Al dertig jaar in Tilburg, maar geen moment suf of ingedut. Resy Muijsers is een van de fijnste plaatsen om kennis te nemen van nieuwe ontwikkelingen in de kunst. Links een werk van Jan van der Ploeg, die internationaal bekend is van grip-muurschilderingen. Dit motief is door hem ontleend aan de handgrepen van kartonnen verhuisdozen. Rechts een werk van de Tilburgse kunstenaar Koen Delaere. De geboren Belg richtte met de Duitse kunstenaar David Ostrowski de tentoonstelling in.

Vrijdag Visdag

Is dit Tilburg? Ja, nou en of. Dit is het zoutwaterbassin in de visspeciaalzaak van Frans en Colinda van Orsouw in de Prunusstraat. Een heerlijke zaak, waar het niet erg is als je moet wachten. En dat moet je dan ook áltijd. Een teken van kwaliteit, zoveel is zeker. Dacht ik vanmiddag om 13.30 uur wel een rustig tijdstip te kiezen... nee dus. Zeker tien klanten voor. Maar het is goed toeven met uitzicht op de heerlijkheden uit zee en zoetwater. Vandaag ging ik voor de mosselen en stellendamse garnalen. Om en passant nog wat lekkers mee te nemen, met die mooie Tilburgse naam: kneukels. De kreeft in het bassin keek goedkeurend toe.

Aangekleed

63 jaar stond het elektriciteitshuisje op het Besterdplein zonder aankleding. Daarna maakte Geert Lebbing er in 1985 een kunstwerk van. “De blauwdruk van gisteren tekent mee aan het beeld van vandaag”. Gebaseerd op de oorspronkelijke tekeningen uit 1922. En zeg nou zelf: zó geeft het elektriciteitshuisje ineens sfeer ’s avonds.

Nassaustraat

Waar je min of meer dagelijks langskomt, daar raak je mee vertrouwd. Soms loont het de moeite beter te kijken en je nog eens te verwonderen. De flats langs de Ringbaan West tegenover de Rooie Pannen staan aan de Nassaustraat. Typisch flats waar je mee vertrouwd raakt, en dan zijn ze er gewoon... Ik kwam erachter dat deze flats door de architect Jan van de Valk zijn ontworpen. Wie nog eens goed kijkt, ziet dan kleine opmerkelijke details. Zoals de structuur van de balkons die ook tot uiting komt in de voordeuren. De flats en de omgeving hebben een onmiskenbare kwaliteit, die je pas ziet als je goed kijkt.

Levenslust

Ramses Shaffy is vanochtend overleden. Henk van Gelder schreef: “In de canon van het Nederlandse lied stond Ramses Shaffy op een ereplaats, zingend van levenslust en lijfsbehoud als geen ander.” Wie er op let, ziet in de hele stad aansporingen tot liefde. Deze staat op een verkeersbord aan de ringbaan, vlak bij het Elisabeth ziekenhuis. Moet je door die aansporing je gaan houden aan de snelheid? Of is het een pleidooi voor liefdeskoorts bij zeventigers? Het is in ieder geval aanstekelijk. Wat Shakespeare erover schreef in een sonnet, zou Ramses’ goedkeuring krijgen: koppig is de koorts die liefde heet, een toorts die vuur met vuur wil blussen, lust met lust. Zo kiest liefde als remedie wat de koorts vergroot.