Villa Pastorie

Deze oude pastorie van Onze Lieve Vrouw van Lourdes is ontworpen door Jos. Donders. Wil je meer weten, klik dan hier. 
 

Omhoogkijken # 19

De torentjes op enkele panden van architect Jos. Donders.

Omhoogkijken # 15

Tegeltableau Huize Nazareth. Fraaie bijbelmotieven boven de entree van het "voogdijgesticht voor verlaten en misdeelde kinderen" in de Nazarethstraat.

Alle ruimtes één functie

Deze woning aan de Koestraat is getekend door architect Jos. Donders. In het boek van Wout van Bommel over zijn grootvader schreef, staat de tekening van dit huis uit 1906. De drie kamers hebben allemaal een eigen naam: huiskamer, salon en suite. Naast de keuken ligt de bijkeuken en daarachter een voorstal, een koestal en een paardenstal. Onder de daklijst loopt een mooie sierstrook met rood-geel mozaïek en onder het raam van de topgevel een jugendstil-tegeltableau.

Fabrikantenvilla

In Tilburg laten we iedereen in zijn waarde. Wat ik mooi vind aan onze volksaard is dat je kleding koopt bij Gimbrere en op de markt. Dat je naar de Matheus Passion gaat en naar NOAD. Op chic gaan eten, maar ook Broodje Jantje koesteren. En de madame met air die een machiatto drinkt, zit naast de werkman aan zijn pilsje. In de Goirkestraat verkoopt het Restantje letterlijk alles (zie 17 april), en aan de overkant ligt de prachtige fabrikantenvilla die architect Jos. Donders tekende voor Josephus Mannaerts.

Casino

Mooie integratie van het Casino in nieuwbouw. Duizenden Tilburgers – ook deze blogger – kennen dit gebouw omdat ze hier kwamen om rijexamen af te leggen. Binnenkort zal het gebouw ongetwijfeld weer wit geschilderd zijn. Dan ontstaat een fraai zwart/wit contrast. Het Café is een gebouw dat is getekend door architect Jos. Donders.

Omhoogkijken # 4

Vaak zie je de mooiste plaatsen in de stad pas als je omhoogkijkt. De Art Deco gevel is van de winkel waar nu muziekwinkel van Leest is gevestigd; vroeger was dit onder meer een De Gruijter levensmiddelenzaak. Het gele torentje is van het pand waar Tilburgs oudste boekhandel Bergmans was gevestigd, die in 1972 na 125 jaar de deuren moest sluiten. Nu is hier een uitzendbureau gevestigd (pand van architect Jos. Donders). Heuvelstraat, Oude markt.

Oude dijk 9

Nu huist in dit prachtige rijksmonument de Jozef mavo. In 1931 kwam het gebouw tot stand in opdracht van de zusters van Liefde en huisde het Theresialyceum. Jos. Donders is de architect van dit gebouw in de stijl van de Amsterdamse School. Helaas is de glas in lood ramenpartij met o.a. Sint Jozef verwijderd.

Telefoonstraat

Twee woningen die gemeentelijk monument zijn. In een van de woningen woont schoenontwerper Floris van Bommel, een achterkleinzoon van de architect van de huizen. Ze zijn gebouwd in 1905 naar ontwerp van architect Jos. Donders. De woningen hebben Jugendstil elementen en staan aan een benijdenswaardig rustige straat, de Telefoonstraat, maar tóch hartje stad. Winkels en theaters, alles is op loopafstand.

Kleinkind nummer 48

Als het hiernamaals bestaat dan kijkt architect Jos. Donders (Jos. Is de afkorting van Josephus) vandaag tevreden naar Tilburg. Donders stierf vijftig jaar geleden op 93 jarige leeftijd. De architect heeft in onze stad veel gebouwd: van arbeiderswoningen tot fabrikantenvilla. Van fabriek tot school. Markante gebouwen in verschillende stijlen. De architect kreeg negen kinderen, die samen goed zijn voor 63 kleinkinderen. Kleinkind nummer 48 presenteerde vandaag met droge humor het boek Het Tilburg van architect Jos. Donders. Wout van Bommel (met rode das) deed zo’n vijftien jaar onderzoek naar het oeuvre van zijn opa. Dat viel niet mee, want er zijn precies zes kasboeken en twee aanbestedingsboekjes van het archief bewaard gebleven. Eén van de kleinkinderen won met 1.000 kilo archief de eerste prijs in een inzameling van oud papier voor de wederopbouw van Nederland, in 1944. Ongeveer 50 bouwwerken van Donders zijn beschermd of monument, maar beleidsmedewerker monumenten van de gemeente Joost op ’t Hoog maakte in een presentatie duidelijk dat véél bewoners van Donders panden een bijzondere woning mogen koesteren. Het boek is een origineel cadeau voor Tilburgers. Bij de auteur staan de huidige bewoners van het pand in de Poststraat, dat Jos Donders voor zichzelf bouwde en waar hij vanaf 1909 altijd gewoond heeft.

Noodkerk

Wout van Bommel is de kleinzoon van architect Jos Donders. Hij woont al 45 jaar in de omgeving van Eindhoven, maar komt (“gelukkig” schrijft hij) regelmatig terug. “Wat mij persoonlijk een leuk onderwerp lijkt is de Jumbo aan de Hoevenseweg. Gebouwd in 1900 als IJzergieterij door Jos. Donders, in 1921 door hem verbouwd als “Noodkerk” voor de toen geplande (en daar nooit gebouwde) nieuwe tuinwoonwijk op het terrein van de latere AaBefabrieken. Veel later is op een andere plek de wijk Jeruzalem gebouwd, die van de kerk als parochiekerk gebruik maakte samen met een stuk van de Hoogvensestraat, St Josephstraat en Oisterwijksebaan. Geboren op de Oisterwijksebaan ben ik in die kerk zowel misdienaar als koorzanger geweest en bracht in die kerk ook aardig wat tijd door in de biechtstoel. In 1965 werd eindelijk de definitieve kerk vlak er achter gebouwd op het Lourdesplein. De noodkerk werd Jumbo. De nieuwe kerk werd in 1995 weer gesloten en brandde in 2007 af. Het gebouw van de noodkerk staat er nog steeds. Achter de kerk lag aan het kanaal een houten noodschool (St Paschalisschool) waar ik in 1950 naar de kleuterschool en in 1952 naar de lagere school ging. Die school is pas een jaar of 4 geleden afgebroken: de fundamenten liggen er dacht ik verstopt onder verwilderd gras nog steeds. Het lijkt erop dat noodgebouwen een zekerder bestaan hebben dan sommige definitief bedoelde gebouwen.”

Tot 18 november is het boek dat Wout van Bommel schrijft over zijn grootvader-architect tegen een voorintekenprijs verkrijgbaar, klik HIER.