Nergens vond ik echter

Nadia Klijn Rust Zacht. Vrijdag 27 maart is om 13.30 uur de uitvaart vanuit de Heikese kerk.  

 

Misschien is de verhouding van de Tilburger met zijn stad nóóit beter verwoord, dan door Nadia Klijn. Affiches van Nadia met haar gedicht waren onderdeel van de campagne Jouw frame Jouw trots om onze stad te promoten. Ze illustreerde én fabuleerde: het paleis, met de hypermoderne verlichting en de klassieke art deco verlichting. Met de mooie oude bomen in Yves Klein blauw. Met de nieuwe fontein en het bankje van Eva Hermans-Kroot. 

 

Ik zocht ooit groter, mooier, meer

maar nergens vond ik échter

Die lekstokroze bonte sfeer

de mensen nooit oprechter

dan in onze warme stad. 

 

Waar gemaakt wordt 

waar het rauw is 

alles puur en zacht en grauw is 

in ons Tilburg vind je dat. 

 

Nadia Klijn (18-2-1993 / 20-03-2026) 

 

 

AaBe logo

 

Zien... en houden van!

Dat hebben jullie toch ook. 

Je ziet de nieuwe torenspits van de Sacramentskerk... en je voelt je thuis, houden van. Deze kerk stond jarenlang bekend als de 'kerk zonder toren”, omdat de spits vanwege gevaar in 1992 was verwijderd. De nieuwe spits – gemaakt van staal en speciaal glas – is een kunstwerk, waarin 's nachts kleurenprojecties zijn.  

 

Tilburgs wapen op lichtpaal

 

Heilige. Met sjaal.

Het raadplaatje van gisteren is een foto van Westpoint, genomen vanuit een auto, terwijl het regent. 

 

# 152 Geluk - Goedvertòld

Vierhonderdenzes pagina's telt Goedvertòld, het woordenboek Nederlands-Tilburgs. 

Twee en halve duim dik. Ik vind dat het boek zwaar is... een belemmering om het vaak ter hand te nemen. Toch is dat wat ik iedereen kan aanraden. Het staat dus niet in de kast, maar ligt in de buurt van het bureau met de laptop. Het is prachtig werk van Ad Aarts, Piet Looijaard en René van de Wiel. Petje af. 

Goedgetòld is de Diksjenèèr van de Tilbörgse Taol uit 2004. Nergens meer te krijgen. Op boekwinkeltjes staat nog één exemplaar te koop. Voor honderd euro.  

Goedvertòld is een woordenboek Nederlands - Tilburgs. De Nederlandse woorden zijn het uitgangspunt van dit woordenboek. Bij ieder woord staat de Tilbörgse vertaoling. "Als geboren en getogen Krèùk dacht ik dat het Tilburgs weinig geheimen kende. Niets bleek minder waar toen ik deezen diksjenèèr opensloeg. Er ging een wèèreld voor me open", schrijft burgemeester Theo Weterings.  

Ik heb al in verschillende posts van TilburgDailyPhoto een zin uit dit woordenboek toegevoegd. Die kan je vinden bij de tag Diksjenèèr citaat. Da's leuk! Bij veel Tilburgse zinnen breekt een glimlach door. 

Zondag ging ik naar de Peerke Donders lezing. En sloeg het woordenboek open om 'Peer' op te zoeken. Peer, muilpeer, opdonder, klap is in het Tilburgs pèèr. De zin die er bij staat: 

De gèlste pèère wòrren et irst geplòkke.   

De zotste (meest manzieke) meiden komen hoe dan ook het eerst aan de man. 

Woordenboek is dus diksjenèèr. 

Deezen diksjenèèr hoefde nie meej nòr school te neeme, die is vur teus.

Dit woordenboek hoef je niet mee naar school te nemen, het is voor thuis bedoeld.   

Nou lezers, dit woordenboek is natuurlijk geweldig voor Sinterklaas en/of Kerst. Om cadeau te doen. Zoveel is zeker.  

 

Tilburg campagne: we conquer the world

Inwoners van de stad zijn uitgenodigd om in te zenden waar ze enthousiast over zijn.

Een Peter is enthousiast over de grootse kermis. Tien dagen staat de stad in het teken van plezier maken.

De andere Peter barst uit in enthousiasme over de stad bij een groene fontein in een groene broek. We lusse ze gruun!

City residents are invited to submit their favorite frame: why they love the city.

One Peter is enthusiastic about the yearly fair: de Tilburgse kermis. For ten days, the city is all about having fun.

The other Peter bursts into enthusiasm about the city, wearing green pants and standing by a green fountain. “We lusse ze gruun” is not translatable, but means We conquer the world.

Een gelauwerd artiest. Tong uit de mond

Om je op te verheugen. 

Er komt een nieuw boek van striptekenaar Michiel van de Pol. Het heet Mantel der Liefde. Zijn moeder is het onderwerp en de mantelzorg voor haar. In een landelijke krant verschenen 8 dagboekpagina's van de Tilburgse tekenaar. Helemaal Michiel. Met twijfel en zelfspot. Zie de voorpagina hierbij. Nou hoopte ik het boek meteen dit weekend te kunnen gaan halen bij Mutsaers Gianotten of Livius de Zevensprong. Maar ik zie het boek online nog niet. Wel ongeveer tien andere stripboeken, maar die heb ik al. Enfin, dus ik moet het even doen met dit dagboek en de verschijningsdatum in de gaten houden. 

Michiel van de Pol won in 2025 de Stripschapsprijs. Dat is geen fraai beeldje. Het werd in 1974 ontworpen door de Nederlandse striptekenaar en beeldhouwer Henk Albers (bekend van o.a. de strip Panda). Het bronzen beeldje stelt een karikaturale striptekenaar voor: een wat gebogen mannetje met een grote neus, in de ene hand een potje inkt, in de andere een kroontjespen. Het symboliseert het ambacht van de stripmaker – iemand die letterlijk met pen en inkt verhalen tot leven brengt.

Sinds de instelling van de Stripschapprijs (de belangrijkste oeuvreprijs voor Nederlandse stripmakers) wordt dit beeldje jaarlijks uitgereikt aan een tekenaar of scenarist die een blijvende bijdrage aan het medium in Nederland heeft geleverd.

# 40 Agge kunt kwatsen voelde oe eigen thuis - werken

Hij sprak me aan met wat droefgeestige ogen.  

"Ik ging op mijn 12e werken. Hier om de hoek zit iemand met een karton voor zich waar geld in kan. Die kan toch ook gaan werken? Ik irriteer me daar dood aan. Tot mijn zeventigste heb ik gewerkt. Acht jaar heb ik de vakanties doorgewerkt. Ik irriteer me als iemand óók kan werken. Van werken is nog nooit iemand slechter geworden." 

Hij is 78 jaar oud. TilburgDailyPhoto is het luisterende oor, die achteraf denkt: ik heb Superman ontmoet.  

Illustratie: schilderij in de Graanhandel 

Bijnamen Walhalla

Maarten van Riel gaf twee lezingen bij het publieke afscheid van burgemeester Theo Weterings. 

De lezer/kijker ziet hem hier in actie bij een eigen jeugdfoto. Het door Maarten geschreven boek 'Het verdriet van Tilburg' staat hier al wekenlang op nummer 1 in de boekenlijsten. En dat is terecht: het is een fijn leesbaar en boeiend boek. Vandaag werd bekend dat het boek op de shortlist staat van de Libris Geschiedenis Prijs 2025. Een felicitatie waard. 

Aan de hand van het boek kan je wel drie, vier, vijf verhaallijnen ontwikkelen. In zijn presentatie zat een foto met een kar vol met dossiers, die hij allemaal had doorgenomen bij zijn archiefonderzoek. Maarten stipte in deze lezing aan dat veel Tilburgers bijnamen hadden. Dat leidde in politiedossiers tot amusante omschrijvingen, zoals 'Tuinkabouter doet winkeldiefstal.'

Enfin, wat zoekend stuitte ik ineens op de website van het Tilburgse Bijnamenboek. Die kende ik niet. Het Tilburgse Bijnamenboek is al oud, het is in 2000 aangeboden aan Johan Stekelenburg. Een versie 1.3 2025 is van de site te downloaden. Aanrader. Ik heb meteen eens gekeken hoeveel Van Riels een bijnaam hadden. Er was een aannemer die 'Tiesje' werd genoemd, een ongehuwde van Riel die 'De Kluizenaar' werd genoemd. 'De Peut' was een sterke man, met de eigenaardige gewoonte om zich voor te stellen als volgt: "Ik hìet Janus, zèg mar Adje." Dan was er nog een 'Peer Mossel', een Jood van Riel en een Piet Vriel, caféhouder. Daar las ik in het boek dat de bierbrouwer Witlox vaste klant was. Witlox zat in de gemeenteraad. Als er raadsverkiezingen waren, dan kregen de klanten van cafés waar Witlox werd geschonken gratis bier. Kom daar nu nog maar eens om. 

Trots op Tilburg - laten zien

 

Etalage als galerie

De etalage is een galerie. Aan het Smidspad. Tilburg is schilderijen. 

 

Hasseltplein

 

# 142 Geluk | Een groot misverstand, Kerstverhaal

 

We weten niet veel van de hemel. Er zijn veel veronderstellingen. Dat de stoeltjes er van goud zijn. Dat de zon altijd schijnt en er geen onenigheid meer is. Pieta voelt zich er heus wel thuis. Er zijn wolken waar je je op terug kan trekken, als je daar even behoefte aan hebt. Het is immers wel een omgeving met veel prikkels. De familie is enorm groot. Opa, oma, pa en ma, ooms, tantes, neven en nichten. Heel vaak is het feest, je ziet of iemand jarig is doordat de jarige Job een lichtgevende slinger draagt. De temperatuur is altijd aangenaam, daarboven lijkt het klimaat nog het meest op de fijne nazomer temperaturen van september. An Indian Summer. 

Dat steekt Pieta wel een beetje. De afwisseling in de 4 seizoenen die ontbreekt. De vreugde van de lentebloesem. Het niks-hoeft-alles-mag gevoel van de zomer. Toegegeven: aan het eind van het jaar voelt ze heimwee. Heimwee naar de Koningswaai. Het is een groot misverstand dat iedereen in de hemel voortdurend gelukkig is. Dat is niet waar. Als ze een beetje de pest in heeft, als ze eens chagrijnig is, helpt haar beschermengel. "Ge kunt nie aaltij in de kèèkert staon, Pieta. Dè witte toch?" Als kasteleinsvrouw miste ze die warmte van december. De vaste klanten. De saamhorigheid. Sjaak met zijn ouwe klaare. Henk die een vieux-ke kwam halen. Nou is het in de hemel goed toeven. Ook als je niet lekker in je vel zit. Dat mag vier dagen duren. Daarna overlegt de beschermengel met Onze Lieve Heer. En komt er altijd een oplossing. Zo is er de dertig minuten terug optie. Alléén in december mag je dertig minuten terug naar beneden. Je loopt daar twintig minuten onzichtbaar rond. Er zijn mensen die het 'voelen' als in hun omgeving zulke onzichtbare hemelgangers zich manifesteren. De laatste tien minuten ben je zichtbaar. 

Enfin, lang verhaal kort. Pieta Melis mag even terug naar haar geliefde Koningswaai. "Zet men mar in de Koningstraat", vertelde ze. "Bij de Hogere Burger School." En zo geschiedde. Pieta weet niet wat ze ziet... Naar de school met de kantelen - het oude paleis - toelopend, denkt ze vol weemoed aan de Koningswaai zoals zij die kende. Stiekem hoopte ze daar terug te komen. Maar nee, de dertig minuten terug optie brengt je naar het nú. Had ze nou maar beter geluisterd naar bekenden die vertelden dat 30 minuten terug tegenvalt. Ze loopt onder de Katterug door, dat huis op huis gestapelde brute gevaarte. Naar links kijkend  ziet ze een grote vlakte, het Koningsplein. Ze ziet sloopwerkzaamheden. En voelt dan een zware druk op haar borst. Doorlopend komt ze langs het gerechtsgebouw, waar een groot nieuw gebouw staat tegenover de Heikese kerk, bij de haar bekende Schouwburg. Ook al is ze onzichtbaar, die druk op haar borst neemt toe. Verdorie. Ze krijgt veel te veel prikkels. En besluit richting Korvel te gaan. Zo bij het Sint Anna plein neemt de pijn af. Dit kent ze! Hier is in honderd jaar dan ook nagenoeg niks veranderd. Ze loopt over de Korvelseweg naar de Van Sonstraat. Veel vlugger dan ze zich realiseert, hoort ze een sirene afgaan. Het signaal dat ze zichtbaar zal worden. Dat gebeurt precies op de hoek met de Capucijnenstraat. Pieta slaat linksaf en stapt bij Café de Troubadour binnen. Hier is jong en oud welkom, arm en rijk, druktemaker of stille kracht. De kastelein lacht haar vriendelijk toe als ze aan de bar gaat zitten. Ze hoeft niks te vragen. Ze krijgt een warme chocolademelk met slagroom voor zich. Alle druk valt bij de eerste slok van haar af. Rob Verbunt moet lachen om de snor van slagroom bovenop haar lip. Als hij zich heeft omgedraaid weet hij het niet zeker meer. De gast is weg. De stoel is leeg. Hij ruikt nog sigaar. Maar het brandende stukje sigaar uit de asbak is weg. Is het dan allemaol mar verbilding?

 

Adieu markt

Het was zaterdag de laatste dag dat de markt op het Koningsplein stond, vanaf volgende week is het markt op het Stadsforum. 

Deze foto is gemaakt met de Bisschop Zwijsenstraat en Factorium in de rug. Een deel van de flats aan het Koningsplein zijn klaar voor de sloop. Deze foto kan nooit meer gemaakt worden, het is een historische foto. Als het Koningsplein werd bespot - en dat gebeurde vaak - kon ik niet zo goed meevoelen, want ik dacht aan de markt. En ik hou van de markt. De nieuwe plaatsen rondom het paleis zijn ongetwijfeld mooier. Er werden plattegronden uitgegeven door de marktkooplieden waar ze volgende week staan. Laat ik ook een voorspelling doen. Wie met de fiets of auto komt kon op het Koningsplein héél dichtbij komen. En je moet op de nieuwe plaats van de markt verder lopen. Wedden dat daarover gemaawd gaat worden. Da's goed. Want dan hebben we meteen een gespreksonderwerp op die idyllische Stadsforummarkt. 

A real Kruik

In de gratis toeristenkaart voor Tilburg staat het onderdeel: Act like e local / doe als ene Tilburger. 

Wat doen die dan? kan je jezelf afvragen. Hieronder een selectie: 

Schrobbelèr drinken of koffie met een kuukske. 

Oversteken bij Kruikenzeiker stoplichten. 

Snacken uit de muur en friet eten. 

De Tilburgse Kermis bezoeken - en bonuspunten als je gaat kijken naar het opbouwen. 

Wegomleidingen bij werkzaamheden negeren als fietser. 

De Reeshof  'bezoeken'. 

Alles op de fiets vervoeren, van kratjes bier, huisraad tot (dronken) vrienden. 

Mauwen over alles - het weer en het cityring verkeer - en daar weer van genieten.