Vandaag wéér mooi weer

De plantenbakken op het Wagnerplein zijn tegelijkertijd banken. 

Het zijn ontmoetingsplekken. Waar je kan sauwelen met elkaar. 

Tilburgs dialect

Mòkt es een bietje plòts, dan kan ik der nog nèffe in de baank. 

Maak eens wat plaats, dan kan ik er nog naast op de bank.   
 

Lenteterras

Tilburgs dialect

Hij zaat al hil den aovend te leute én wier stiekem veul zat. 

Hij zat al de hele avond te drinken en werd stilaan erg dronken. 
 

Van nationale betekenis

Op de foto het huis van kunstenaar John Körmeling, dat op de rotonde bij het Hasseltplein rondjes draait. 

Het draaiend huis is uniek voor heel Nederland. De renovatie valt goedkoper uit. Maar nog altijd een fors bedrag van 467.000 euro begroot. Ik kijk net even anders naar dat bedrag. Voor 2 euro per inwoner hebben we een herkenbaar punt bij de Noordelijke ingang van de stad. En je hoeft er niet eens speciaal langs te rijden, zoals ik altijd doe met Sky Mirror van Anish Kapoor. Klik je op Sky Mirror in de rechter kolom onder labels, dan zie je elf keer het kunstwerk in verschillende omstandigheden. 

Tilburgs dialect

Dè waar ok ene fiepoow 

Dat was me ook een flop

Kannie leej oppet kèrkhòf en kwilnie leej dernèffe  

Tussen onkunde en onwil is soms nauwelijks verschil te maken; het leidt allebei tot niets.  

Waterig zonnetje - lange schaduw

Tilburgs dialect

Waterig  = dun

Ik zèè me tòch òn den dunne 

Ik heb erge diarree

Fiets = (Fr. vélocipède) fielesopeej 

Deze uitdrukking ken ik niet. Nooit gehoord. En ja.. is ook wel ouderwets, uit de tijd.  

Vrouwvòlk op ene fielesopeej: naa zal de wèèreld gauw vergaon 

Uiting van cultuurpessimisme 

Controverse? Je doet het nooit voor iedereen goed.

Op veel fietspaden in de stad (foto: in de Blaak) staan deze borden, om aan te geven waar je moet rijden. 

Paaltjes op het fietspad kunnen levensgevaarlijk zijn. De ergste staan bij de brug op het Lijnsheike bij de kruising met de von Weberstraat. Die staan er alleen maar om te voorkomen dat auto's over de brug rijden. Als fietser is de kans dat je zo'n paaltje raakt vrij groot, daar in Noord. De fietsersbond heeft bezwaar gemaakt tegen overbodige paaltjes en enkele weken terug zag ik dat ze hier in de Blaak werden weggehaald. Het is ruimer en veiliger. Vrijer. 

Maar ja, er zijn natuurlijk ook gaoperds, lulhannesen, die op zo'n fietspad willen komen met de auto. En ik zag al reacties van bewoners die bijna zijn aangereden. Controverse? Wel of geen paaltjes op het fietspad. TilburgDailyPhoto hoopt dat ze wegblijven.  

Tilburgs dialect

Hee gaoperd, kunde nie öt oe dòppe kèèke 

Hé sufferd, kun je niet uitkijken

Dieje lulhannes moet mar tösblèève, daor hemme ommers niks aon 

Die sukkel moet maar thuisblijven, daar hebben we immers niets aan.  

# 152 Geluk - Goedvertòld

Vierhonderdenzes pagina's telt Goedvertòld, het woordenboek Nederlands-Tilburgs. 

Twee en halve duim dik. Ik vind dat het boek zwaar is... een belemmering om het vaak ter hand te nemen. Toch is dat wat ik iedereen kan aanraden. Het staat dus niet in de kast, maar ligt in de buurt van het bureau met de laptop. Het is prachtig werk van Ad Aarts, Piet Looijaard en René van de Wiel. Petje af. 

Goedgetòld is de Diksjenèèr van de Tilbörgse Taol uit 2004. Nergens meer te krijgen. Op boekwinkeltjes staat nog één exemplaar te koop. Voor honderd euro.  

Goedvertòld is een woordenboek Nederlands - Tilburgs. De Nederlandse woorden zijn het uitgangspunt van dit woordenboek. Bij ieder woord staat de Tilbörgse vertaoling. "Als geboren en getogen Krèùk dacht ik dat het Tilburgs weinig geheimen kende. Niets bleek minder waar toen ik deezen diksjenèèr opensloeg. Er ging een wèèreld voor me open", schrijft burgemeester Theo Weterings.  

Ik heb al in verschillende posts van TilburgDailyPhoto een zin uit dit woordenboek toegevoegd. Die kan je vinden bij de tag Diksjenèèr citaat. Da's leuk! Bij veel Tilburgse zinnen breekt een glimlach door. 

Zondag ging ik naar de Peerke Donders lezing. En sloeg het woordenboek open om 'Peer' op te zoeken. Peer, muilpeer, opdonder, klap is in het Tilburgs pèèr. De zin die er bij staat: 

De gèlste pèère wòrren et irst geplòkke.   

De zotste (meest manzieke) meiden komen hoe dan ook het eerst aan de man. 

Woordenboek is dus diksjenèèr. 

Deezen diksjenèèr hoefde nie meej nòr school te neeme, die is vur teus.

Dit woordenboek hoef je niet mee naar school te nemen, het is voor thuis bedoeld.   

Nou lezers, dit woordenboek is natuurlijk geweldig voor Sinterklaas en/of Kerst. Om cadeau te doen. Zoveel is zeker.  

 

# 41 Agge kunt kwatsen voelde oe eigen thuis - ollienutjes

 

Zaterdagmorgen. Markt op het Stadsforum. Bij Marius koop ik pelpinda's. Ik heb een zakje kleine pelpinda's en wil gevat uit de hoek komen, dus ik zeg: "Je snapt wel welke vraag dit oproept?". Vragende blik. "Waar liggen de gróte nootjes?" De verkoper wijst naar rechts. De kleine nootjes liggen uiterst links in de kraam en... warempel, helemaal rechts liggen de grote nootjes. Zelfde zakje. Twee kwartjes duurder. 

Ik pak een tweede zakje en hussel ze onbewust wat door elkaar. Ik kijk naar de zakjes en zie geen verschil meer... "Er zit toch helemaal geen verschil in deze zakjes", probeer ik. De verkoper kijkt en wijst zonder aarzelen naar het rechter zakje. Dan zie ik dat de  kleur van de afsluitende plakband verschillend is. 

'Dat zijn de grote en die smaken ook anders dan de kleine." Mijn beurt om een vragend gezicht te trekken. "Die grote komen uit Israël en die kleine uit Egypte." Ik ben helemaal uitgepraat. Maar heb veel zin om de 'ollienutjes' aan een smaaktest te onderwerpen. Drie mensen hebben de nootjes getest. Mensen, koop die kleinste, lekkerder én goedkoper.  

Tilburgs dialect

Ons moeder hò en riske ollienutjes opgehangen vurde biediefkes 

Mijn moeder had wat aan een touwtje geregen pinda's opgehangen voor de mezen.

Uit Goedvertòld, woordenboek diksjenèèr Nederlands - Tilburgs 

 

# 9 Koffie - Tuinhuis Culinair

Latte bij Tuinhuis Culinair 

Tilburgs dialect 

Gif mèn nog mar en bakske leut

Geef mij nog maar een kopje koffie   

Goedvertòld, woordenboek diksjenèèr Nederlands - Tilburgs