Topografie tijdreis

Tilburg Zuid rond 1961 

Maarten van Riel, auteur van het Verdriet van Tilburg, plaatste een foto op instagram van het herbestemmen van een deel van het kerkhof aan de Bredaseweg. Bij de aanleg van de Noordhoekring in 1967. De panden op de foto staan nu nog aan de Bredaseweg, maar die keken dus vroeger uit op het kerkhof. Ineens snap ik ook waarom de witte heiligenbeelden bij het kerkhof een stukje de hoek om gaan. Vroeger was dat natuurlijk één rechte rij. 

Dirk van Vugt maakt attent op de topografie tijdreis van het Kadaster. Het is een mooie site waar je bijvoorbeeld jouw straat kan opzoeken en dan terug in de tijd. TilburgDailyPhoto deed dat met Tilburg Zuid, hierboven zie je de situatie in 1961. Hieronder zie je dezelfde situatie anno nu. Ongeveer in het midden van de oude plattegrond zie je het Sportpark. In de nieuwe situatie is het Koning Willem II stadion goed herkenbaar. Alles links en onder het stadion is helemaal bebouwd.  

Tilburg Zuid anno nu  

 
 

Bijnamen Walhalla

Maarten van Riel gaf twee lezingen bij het publieke afscheid van burgemeester Theo Weterings. 

De lezer/kijker ziet hem hier in actie bij een eigen jeugdfoto. Het door Maarten geschreven boek 'Het verdriet van Tilburg' staat hier al wekenlang op nummer 1 in de boekenlijsten. En dat is terecht: het is een fijn leesbaar en boeiend boek. Vandaag werd bekend dat het boek op de shortlist staat van de Libris Geschiedenis Prijs 2025. Een felicitatie waard. 

Aan de hand van het boek kan je wel drie, vier, vijf verhaallijnen ontwikkelen. In zijn presentatie zat een foto met een kar vol met dossiers, die hij allemaal had doorgenomen bij zijn archiefonderzoek. Maarten stipte in deze lezing aan dat veel Tilburgers bijnamen hadden. Dat leidde in politiedossiers tot amusante omschrijvingen, zoals 'Tuinkabouter doet winkeldiefstal.'

Enfin, wat zoekend stuitte ik ineens op de website van het Tilburgse Bijnamenboek. Die kende ik niet. Het Tilburgse Bijnamenboek is al oud, het is in 2000 aangeboden aan Johan Stekelenburg. Een versie 1.3 2025 is van de site te downloaden. Aanrader. Ik heb meteen eens gekeken hoeveel Van Riels een bijnaam hadden. Er was een aannemer die 'Tiesje' werd genoemd, een ongehuwde van Riel die 'De Kluizenaar' werd genoemd. 'De Peut' was een sterke man, met de eigenaardige gewoonte om zich voor te stellen als volgt: "Ik hìet Janus, zèg mar Adje." Dan was er nog een 'Peer Mossel', een Jood van Riel en een Piet Vriel, caféhouder. Daar las ik in het boek dat de bierbrouwer Witlox vaste klant was. Witlox zat in de gemeenteraad. Als er raadsverkiezingen waren, dan kregen de klanten van cafés waar Witlox werd geschonken gratis bier. Kom daar nu nog maar eens om. 

Fabrikanten familiegraf Diepen

Op de begraafplaats t Goirke voel je het textielverleden van onze stad heel erg. Daar zijn veel pompeuze fabrikantengraven. Ze geven mij het gevoel klein te zijn. 

Begraafplaats Korvel valt op door de majestueuze bomen, kijk eens naar die kronkelige uitlopers. Prachtig. Toen ik er de laatste keer was, werden de daken van de huizen die je achter op de foto ziet vernieuwd. De bouwvakkers hadden de radio heel hard aanstaan, met arbeidsvitaminen. Ze zongen luidkeels mee met de muziek: "meisjes met rode haren, DIE KUNNEN KUSSEN, dat is niet mis." Op Korvel liggen veel gewone  mensen. De gestorvenen neuriën daarboven bij wijze van spreken mee. Ik had een surrealistisch gevoel, alsof ik in een droomwereld liep.  

Een graf op Korvel valt op. Het familiegraf onder de boom is het grootste graf, van de familie Diepen. Armand Diepen was een bijzonder man, oprichter van wollenstoffenfabriek Diepen in 1870. Hij was toen 24 jaar oud. En een druk baasje, vader van acht (8!) kinderen, voorzitter van de kamer van koophandel en auteur van zeven boeken en brochures. Dat is nogal veel voor iemand die op 49 jarige leeftijd stierf.  

Armand was een voorstander van invoerrechten, om de nationale industrie te beschermen. Een thema dat nu er een handelsoorlog uitbreekt door president Trump weer actueel is.  In het net verschenen boek Het verdriet van Tilburg memoreert historicus Maarten van Riel dat Armand Diepen tegen uitbreiding van het Kinderwetje van van Houten was. "Ik ben de eerste om medelijden te hebben met den jongen wanneer hij moet werken op eene wijze die men zou zeggen dat boven zijne krachten gaat; maar men mag niet vergeten, ik geloof dat iedere economist het daaromtrent met mij zal eens zijn, dat de mensch op de wereld op de eene of andere wijze te lijden heeft. Arbeid is een lijden." Nou ja, dat moeten we dan maar zien in het licht van zijn tijd.