Oorlog en vrede

Niet netjes, wel begrijpelijk

Gefotografeerd vanuit de bus: een FVD affiche voor de gemeenteraadsverkiezingen. 

Met een 'gezicht' dat niets met onze gemeenteraadsverkiezingen te maken heeft. Parlementariër Lidewij de Vos heeft een kleine Hitler snor gekregen. Niet netjes, wel begrijpelijk. Want Thierry Baudet noemde de Russische president Poetin "een prachtige vent". Hij schreef dat Poetin zich "steeds duidelijker de leider van conservatief Europa" toont. FVD-Kamerlid Ralf Dekker nam deel aan een videoconferentie met Russische parlementariërs van Poetins partij United Russia. In dat overleg werd gesproken over een alternatief veiligheids­systeem in Europa zonder de NAVO. FVD pleit al langer voor een andere geopolitieke lijn: stoppen met Nederlandse steun aan Oekraïne, minder sancties tegen Rusland en een “normale relatie met Rusland” opbouwen. Allemaal genoeg redenen om zeker niet op FVD te stemmen. 

In Cinecitta draait de film Mr. Nobody against Poetin. De film is angstaanjagend en boosmakend.  Pasha Talankin is een moedige leraar in het kleine Russische stadje Karabash. Terwijl Rusland Oekraïne binnenvalt, veranderen basisscholen in het hele land in instrumenten van propaganda en oorlog. Pasha besluit vast te leggen wat er echt gebeurt op zijn school, en biedt zo een urgente en unieke kijk op het leven binnen een Russische school. Mr. Nobody Against Putin toont de ingrijpende gevolgen van het regime van Poetin voor het dagelijks leven van gewone Russen, vooral voor hun kinderen, en weet dit lichtvoetig en met humor te belichten. De film is een aanrader om te gaan bekijken. Hieronder de trailer. 

 

Protest tegen oorlog

Kunstenaars kunnen wat onuitspreekbaar is gezicht geven. 

Ons laten nadenken als de rede verdwenen lijkt. Emoties visualiseren. Daarom is kunst waardevol. Onmisbaar. 

Picasso deed het met zijn Guernica. Die ook weer andere kunstenaars inspireerde. Eind vorig jaar konden we dat zien in De Pont.  

De textielkunstenares Abakanowicz leefde haar hele leven in Polen. Backs (1976 - 1980) is een installatie van zittend voorovergebogen holle figuren, zonder hoofd en zonder handen. De figuren zijn leeg, verminkt en gedepersonaliseerd. Denken leiders in oorlog zó over mensen? Over soldaten die ze de oorlog in sturen. In de kleine expositieruimte van  het Textielmuseum waar 'Backs' staat opgesteld, staat een bankje, waar je over deze vragen kan nadenken. 

"De geschiedenis van de mens bestaat uit moord en destructie zonder achterliggende gedachte of doel, zonder rationele basis. Achter de muur van al mijn gecreëerde wezens voel ik mij veilig", zei Magdalena Abakanowicz in 1982. 
 

4 mei 2025 Nationale dodenherdenking

Wanneer de oorlogsdoden getallen worden

slachtoffers namen van plaatsen 

de geschiedenis alleen in boeken is beschreven

begint het vergeten. 

 

Als wij de namen vergeten

van weggevoerden, terechtgestelden

van gesneuvelde soldaten en de vermisten 

begint elke nederlaag weer opnieuw. 

 

Detail gedicht Ali Serik

 

19.00 uur herdenkingsdienst St. Dionysius kerk

20.00 uur twee minuten stilte en kranslegging in het Vrijheidspark

 

 

 

80 jaar bevrijd

Tilburg werd op 27 oktober 1944 bevrijd door de 15e Schotse Divisie onder leiding van generaal majoor C.M. Barber. Generaal Sir Colin Muir Barber kreeg een standbeeld bij de Reusel, Oirschotseweg 1 in Moergestel.
 

Dan dooft het licht

We leven al bijna een jaar met oorlog in Europa. Een kleine 21.000 Oekraïners verblijven noodgedwongen in ons land. Bijna 400 in onze stad. Voor vragen en hulp klik hier. De machtshebbers in Iran treden hard op tegen vrouwen die meer vrijheid willen. Demonstranten worden geëxecuteerd. Het warmt mijn hart om in een gewone straat een steunbetuiging te vinden aan vrijheid.

De schutting aan de Willem Dreeshof bevat graffiti, niet meteen herkenbaar. Mij doet het denken aan een hoofd, van pijn vertrokken. Ernaast staat de tekst: "Een volk dat voor tirannen zwicht, verliest meer dan lijf en goed, dan dooft het licht." Een vrije interpretatie van de beroemde dichtregels van H.M. van Randwijk.

Verkiezingsdag gemeenteraad

Vandaag kiezen we een nieuwe gemeenteraad, In alle vrijheid. Het feest van de democratie heeft wel een rafelrand door de oorlog in Europa. De affiche van de partij die de inval van de Russen in Oekraïne niet heeft veroordeeld is in de Brucknerlaan getooid met de kleuren van Oekraïne. Toevallig ook de kleuren van onze stad. Maak gebruik van je democratisch recht: ga stemmen. En stem op een partij die de democratie hoog in het vaandel heeft staan. Die vluchtelingen wil opvangen. En tegenstellingen wil overbruggen in plaats van ze groter te maken. Het is goed als we onze lokale democratie koesteren. 

Waar ken ik die van?

De afsluiter van de Bevrijdingsparade. Ons bevrijdingsmonument, oorlogsmonument, maar nu in levende lijve.

Stolpersteine - photobloggers day

De Duitse kunstenaar Gunter Demnig begon in 1997 met het leggen van de eerste Stolperstein in de Berlijnse wijk Kreuzberg. Inmiddels liggen er in vele landen al Stolpersteine. Het is een herinnering aan de Holocaust in de Tweede Wereldoorlog. Een Stolperstein is een betonnen steen van 10 x 10cm, met aan de bovenkant een messing plaatje waarin de naam, geboorte- en overlijdensdatum en de plaats van overlijden wordt gestanst. De Stolperstein wordt geplaatst in de stoep voor het voormalige woonhuis van het slachtoffer. Gunter Demnig geeft zo ieder slachtoffer een eigen monument. Zijn motto is: 'EEN MENS IS PAS VERGETEN ALS ZIJN OF HAAR NAAM VERGETEN IS'. De zussen Hartog kozen zelf voor de dood, voordat ze door de Duitsers gedeporteerd konden worden.

Het is vandaag photobloggers themadag. Click here to see Photobloggers themeday Yellow.

The German artist Gunter Demnig started with the installation of the first Stolperstein in Berlin's Kreuzberg district in 1997. There are now Stolpersteine in many countrie and cities. It is a reminder of the Holocaust in World War II. A Stolperstein is a concrete stone of 10 x 10 cm, with a brass plate at the top in which the name, date of birth and death and the place of death are punched. The Stolperstein is placed in the sidewalk in front of the victim's former home. Gunter Demnig gives every victim their own monument. His motto is: "A MAN IS ONLY FORGOTTEN IF HIS OR HER NAME IS FORGOTTEN".

Nachtfoto

Pater Bleijsstraat

Ludovicus Adrianus Bleijs werd geboren te Tilburg op 17 oktober 1906. Op 7 september 1925 trad hij in het Redemptoristenklooster te 'sHertogenbosch. Hij werd in 1931 tot priester gewijd te Wittem. Van 1932 tot 1938 was hij lector aan het St. Alfonsus Seminarie te Nijmegen, van 1939 tot 1944 kapelaan aan de Kapel in 't Zand en hoofdaalmoezenier van de Binnenlandse Strijdkrachten en verbonden aan de Staf van prins Bernhard te Londen in 1944. Onder de schuilnaam Lodewijk heeft hij veel samengewerkt met ds. F. Slomp (Frits de Zwerver) en gaf hij veel hulp aan onderduikers. Kort na de bevrijding kwam hij op 17 augustus 1945 door een auto-ongeluk bij Gorinchem om het leven. Op 21 augustus 1945 werd hij vanuit de Munsterkerk in het zwaar gehavende Roermond ten grave gedragen in tegenwoordigheid van prins Bernhard, de bisschoppen van Roermond en 's-Hertogenbosch en zeer veel vertegenwoordigers van de illegaliteit. Een compagnie Stoottroepers bewees de laatste militaire eer. De enige die aan zijn graf sprak was zijn vriend prins Bernhard. In 1948 werden hem postuum het kruis van verzet en het kruis van verdiensten toegekend voor zijn ondergrondse activiteiten tegen de Duitse bezetters.

Kleinste monument

De kleinste monumentjes in Tilburg zijn de struikelstenen. Erna attendeerde mij op de struikelsteen in de Lange Nieuwstraat. Edith Bartels was vier jaar toen ze zonder haar ouders naar Westerbork werd gebracht. Op een transport met 'onbekende kinderen' werd ze naar Theresienstadt vervoerd om in oktober 1944 in Auswchwitz te worden vergast. Om niet te vergeten.

Margot Homan

In de Helga Deen tuin aan de Willem II straat is een monument geplaatst van kunstenares Margot Homan, hier naast het beeld in haar atelier. Helga Deen is een jonge Tilburgse die is overleden in Sobidor. Achtien jaar oud. Het initiatief voor een kunstwerk in de Helga Deen tuin is genomen door  de bewonersvereniging Willem II Straat en de Liberaal Joodse Gemeente. De nieuwe stadsdichter Jasper Mikkers schreef een ontroerend gedicht over Helga Deen.

Opknapbeurt

Mac Allisterstraat in Oud-Zuid Tilburg. Soms veranderen straten van naam - deze straat heette van 1950 tot 1963 Prins Bernhardstraat. Kolonel Mac Allister stond na de bevrijding van Tilburg op 27 oktober 1944 aan de leiding om de aanvoer van levensmiddelen en brandstoffen weer op gang te brengen.

Burgemeester van de Mortel

Jan van de Mortel was advocaat in Tilburg, en vanaf 1911 ook gemeenteraadslid voor de RKSP. Vanaf 1916 vertegenwoordigde hij die partij in de Provinciale Staten van Noord-Brabant. Hij was  burgemeester van Tilburg tussen 1940 en 1946 en lid van de Eerste Kamer tussen 1939 en 1947. Als burgemeester van Tilburg kreeg hij te maken met de Duitse bezetting. Het gemeentebestuur van Tilburg collaboreerde niet met de bezetter in de mate die elders gebruikelijk was; veel ambtenaren leverden actieve of passieve steun aan het verzet. In 1944 wist Van de Mortel te voorkomen dat de Sicherheitsdienst represailles uitvoerde na de spectaculaire Tilburgse zegeltjeskraak, waarbij 105.000 controlezegels voor de distributiestamkaart waren ontvreemd uit het stadhuis. De Tilburgse zegeltjeskraak wordt de geslaagde overval genoemd, die de verzetsgroep KP-Soest onder leiding van Johannes van Zanten op 25 januari 1944 pleegde op het distributiekantoor van de gemeente Tilburg.Bij deze verzetsactie werden 105.000 nieuw ingevoerde plakzegels (zogenaamde Rauterzegels) en 700 blanco persoonsbewijzen buitgemaakt. Na distributie via de ondergrondse kanalen van de LO konden hiermee dreigende problemen voor de voedselvoorziening van onderduikers en verzetsmensen voor langere tijd worden afgewend. De beramer van het plan, de Betuwse KP-leider Van Zanten, had dit tot in detail voorbereid met de Tilburgse gemeenteambtenaar en LO-er Jan Poort. Tijdens de uitvoering van de actie deden zich enkele onverwachte complicaties voor, die dankzij slagvaardig optreden van de betrokken Tilburgse ambtenaren werden overwonnen. Er behoefde zelfs geen schot te worden gelost. De Duitse bezetter wist de daders niet op het spoor te komen en liet represailles achterwege.

In juli 1944 werd de burgemeester door de Duitsers uit zijn ambt gezet en geïnterneerd in Sint-Michielsgestel; na de bevrijding van het zuiden kreeg hij in oktober 1944 het burgemeesterschap weer terug. Het borstbeeld van Mr. Jan van de Mortel is van de kunstenaar Albert Termote.

Plaquette

10 mei 1940. Een bom Veertien slachtoffers. Een plaquette ter herinnering in de Noordstraat.

Dialoog

De Tilburgse Coba Pulskens (1884-1945) bood piloten een onderduikadres in de oorlog. De Duitse bezetter schoot de drie onderduikers dood. Deze steen in de Coba Pulskenslaan herinnert voortdurend aan de drie piloten, alle drie twintigers. Ben jij een toerist-fotograaf?, vraagt de jongeman op de foto, daaraan toevoegend: hier liggen vaak bloemen. Nee, denk ik hardop, hier liggen soms bloemen. Maar de jongeman is vasthoudend. Hij verbetert me: er liggen vaker wél bloemen dan niet. Ik geef me dus gewonnen. De jongeman woont hier per slot van rekening.

Oorlogsgraven

Vredehof aan de Gilzerbaan. Zij vochten en stierven voor onze vrijheid.