13.3.26

Kaart van Zijnen - heel even te zien!

Gijsbertus Sterenbergensis, Graaf van Hogendorp en heer van Tilburg en Goirle is opdrachtgever voor de kaart. 
 

De particuliere domeinen van Van Hogendorp waren op deze handgetekende kaart met oppervlaktematen aangegeven en groen ingekleurd.  Deze kleuren zijn in de loop van de jaren verdwenen. De kaart is van 1760. Cartograaf Diederik Zijnen tekende deze kaart, de eerste kaart van Tilburg. 

Op de kaart zijn driehoekige woonkernen, akker- en weilanden, uitgestrekte heidevelden met vennen te zien. De enorme kaart (3 meter 45 hoog en 4 meter 40 breed) hing in het kasteel van Tilburg. In 1858 kwam de kaart in het bezit van notaris J.A. Daamen. Daarna werd de gemeente eigenaar. Het is een van de grootste archiefstukken van Nederland, mogelijke de grootste achttiende eeuwse kaart ter wereld. 

Vandaag is de kaart nog te zien in het Regionaal Archief. "Waarom niet langer?", vroeg ik aan een archiefmedewerker. Die keek mij met enigszins verschrikte ogen aan. "Al die mensen die hier langs komen. soms uit de regen... het is schadelijk voor de kaart." Hij liet mij ook nog een klimaatkast zien die achter de kaart uit het zicht van de bezoeker draait. De kaart met een schaal van 1:4500 is in 1978 (in 30 delen losgemaakt) gerestaureerd, in 1993/4 op linnen bevestigd en in 2011 nog geconserveerd. Ik begrijp nu ook dat ik de vraag kreeg vóór ik de zaal inging, of ik geen scherpe voorwerpen of een zakmes bij mij had. 

Gisteren was de expositie op het NOS journaal.  

Geen opmerkingen: